UPSC PUNJABI LITERATURE Syllabus

UPSC Mains Punjabi Literature & Language Optional

UPSC ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਕਲਪਿਕ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਦੋ ਪੇਪਰ ਹਨ। ਹਰ ਪੇਪਰ 250 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਅੰਕ 500 ਹਨ। 

ਪੇਪਰ – I

ਭਾਗ – A : ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ

1. ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮੁੱਢ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ

• ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ ਸਰੋਤ

• ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਸਥਾਨ

• ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਅ

2. ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ

• ਮਾਝੀ

• ਮਲਵਈ

• ਦੁਆਬੀ

• ਪੁਆਧੀ

• ਡੋਗਰੀ

• ਪੋਠੋਹਾਰੀ

• ਮੁਲਤਾਨੀ ਆਦਿ

3. ਪੰਜਾਬੀ ਧੁਨੀ ਵਿਗਿਆਨ

• ਸੁਰ

• ਵਿਅੰਜਨ

• ਧੁਨੀਆਂ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ

• ਟੋਨ (ਉੱਚੀ, ਨੀਵੀਂ, ਮੱਧਮ)

4. ਰੂਪ ਵਿਗਿਆਨ (Morphology)

• ਸ਼ਬਦ ਰਚਨਾ

• ਨਾਂਵ

• ਪੜਨਾਂਵ

• ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ

• ਕਿਰਿਆ

• ਕਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ

5. ਵਾਕ ਵਿਗਿਆਨ (Syntax)

• ਵਾਕ ਦੀ ਬਣਤਰ

• ਵਾਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਰ

• ਵਾਕ ਰਚਨਾ ਦੇ ਨਿਯਮ

6. ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ

• ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

• ਵਿਕਾਸ

• ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ

• ਮਿਆਰੀਕਰਨ

ਭਾਗ – B : ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

1. ਆਦਿ ਕਾਲ ਅਤੇ ਮੱਧਕਾਲ

ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ

• ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ

• ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ

• ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ

ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ

• ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ

• ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ

• ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ

• ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ

ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ

• ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ

• ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ

• ਅਹਿਮਦ ਯਾਰ

2. ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ

• ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ

• ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ

• ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ

• ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ

• ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ

• ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ

3. ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ

• ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ

• ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ

• ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ

• ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ

• ਸੁਖਬੀਰ

• ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ

• ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਟਿਵਾਣਾ

• ਸਵਰਨ ਚੰਦਨ

4. ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ

• ਸੁਜਾਨ ਸਿੰਘ

• ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ

• ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼

• ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ

5. ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ

• ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ

• ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ

• ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ

• ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ

• ਚਰਨਦਾਸ ਸਿੱਧੂ

6. ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖ

• ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ

• ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ

• ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ

7. ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ

• ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ

• ਅੱਤਰ ਸਿੰਘ

• ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ

• ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ

• ਨਜਮ ਹੁਸੈਨ ਸੱਯਦ

8. ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ

• ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਾਹਿਤ

• ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਹਿਤ

• ਪੱਛਮੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ (BYJU'S)

ਪੇਪਰ – II

ਇਸ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

ਭਾਗ – A : ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਸਾਹਿਤ

1. ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ

• ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸਮੂਹ ਬਾਣੀ

2. ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ

• ਜਪੁਜੀ

• ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ

• ਬਾਰਹਮਾਹਾ

3. ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ

• ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਾਫ਼ੀਆਂ

4. ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ

• ਹੀਰ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ

ਭਾਗ – B : ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ

ਕਾਵਿ

1. ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ

• ਜੰਗਨਾਮਾ

2. ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ

• ਚੰਦਨ ਵਾੜੀ

• ਸੂਫ਼ੀ ਖਾਨਾ

• ਨਵਾਂ ਜਹਾਨ

ਨਾਵਲ

1. ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ

• ਚਿੱਟਾ ਲਹੂ

• ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਪੀ

• ਇਕ ਮਿਆਨ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ

ਕਹਾਣੀ

1. ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ

• ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ

2. ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ

• ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ

3. ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ

• ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ

ਨਾਟਕ

1. ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ

• ਲੋਹਾ ਕੁੱਟ

2. ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ

• ਮਿੱਤਰ ਪਿਆਰਾ

ਆਲੋਚਨਾ

• ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ

• ਅੱਤਰ ਸਿੰਘ

• ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ

• ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ

• ਨਜਮ ਹੁਸੈਨ ਸੱਯਦ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਚਿੰਤਨ ਧਾਰਾ 

UPSC Punjabi Optional ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੂਨਿਟ

1. ਗੁਰਮਤਿ ਕਾਵਿ

2. ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ

3. ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ

4. ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ

5. ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

6. ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ

7. ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ

8. ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ

9. ਪੰਜਾਬੀ ਆਲੋਚਨਾ

10. ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਸਾਹਿਤ